faktura-vat-800px-532px

Pojęcie przedsiębiorcy

Przedsiębiorca zawsze musi być elegancki, bo elegancja jest synonimem pewności i zaufania – Niccolo Ammaniti

Pojęcie przedsiębiorcy jest jednym z podstawowych pojęć prawa handlowego. Pojawiło się ono m.in. w ustawie z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, chociaż podstawowy akt prawny dla działalności gospodarczej – ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej – posługiwał się wyrażeniem podmiot gospodarczy. To wyrażenie podmiot gospodarczy zostało zastąpione w sierpniu 1997 roku pojęciem przedsiębiorca, na mocy przepisów ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Należy podkreślić, iż na gruncie prawa handlowego pojęcie przedsiębiorcy nie ma jednolitej treści. Występuje ono w wielu aktach prawnych, jak np. Kodeks Cywilny, ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, ustawa o cenach, prawo własności przemysłowej oraz prawo upadłościowe.

Najpełniejszą definicję przedsiębiorcy zawiera ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Definiuje ona nie tylko przedsiębiorcę, ale również pojęcie działalności gospodarczej. Choć nie ma charakteru uniwersalnego (co oznacza, że nie jest definicją, którą można się posługiwać na gruncie innych aktów normatywnych), należy podkreślić, że niejednokrotnie nawiązują do niej inne akty prawne, które zazwyczaj rozszerzają zakres pojęcia przedsiębiorcy.

Najczęściej powoływane są następujące definicje przedsiębiorcy:

  1. W świetle ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą.
  2. Wedle Kodeksu Cywilnego przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.
  3. W rozumieniu ustawyo zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przedsiębiorcami są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które prowadząc chociażby ubocznie działalność zarobkową lub zawodową, uczestniczą w działalności gospodarczej.

Przyglądając się powyższym definicjom stwierdzić można, iż jeśli chodzi o zakres podmiotowy tych definicji, najszerszą jest definicja z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Katalog podmiotowy jest węższy zarówno na gruncie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i Kodeksu Cywilnego. Przedsiębiorcą mogą być tylko takie jednostki, które mają osobowość prawną, bądź zdolność prawną. Zakres tych definicji pokrywa się, z tą różnicą, że w Kodeksie Cywilnym mowa jest o działalności gospodarczej lub zawodowej, a w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej tylko o działalności gospodarczej, ponieważ działalność zawodowa (na gruncie tej ustawy) mieści się w zakresie pojęcia działalności gospodarczej.

W doktrynie podnosi się, iż rozróżnienie pochodzi najprawdopodobniej stąd, że kiedy wprowadzono definicję przedsiębiorcy do Kodeksu Cywilnego, to działalność wykonywana w zakresie wolnych zawodów wyłączona była spod działania ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej. W 2004 r., gdy weszła w życie ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, wolne zawody zostały zdefiniowane w powyższym akcie normatywnym.